Contact en onbeantwoorde vragen

Media-aandacht

Copyright

Links

Hoe prestigeprojecten gekoppeld aan subsidies ons erfgoed verknallen (23/02/2026)

Helaas is het onderstaande weer maar 1 van de voorbeelden die jaarlijks de revue passeren van hoe je niet dient om te gaan met ons resterend militair erfgoed.

Dit betreft dus een nieuwe klucht waarbij men zich opnieuw de vraag kan stellen of het al dan niet nuttig is nog bijkomend bunkers van Bruggenhoofd Gent, in dit geval in de zone Nazareth, op te kopen om ze in te richten als vleermuizenverblijven. Dit terwijl er ondertussen op de linie zonder veel moeite te doen zeker al een 5 tal bunkertjes kunnen opgesomd worden die ook al dergelijke operatie ondergingen en heden gewoon opnieuw totaal vervallen zijn zonder dat er nog iemand naar omkijkt...Misschien moeten ze eerst eens in stand houden wat er al is? Eenmaal het prestigespel officieel gestart, de krant en de pers voorbijgekomen, de foto's voor de prestige zijn genomen, kijkt men er namelijk niet meer naar om en kan alles opnieuw vervallen... (Helaas is dat wat met onze subsidies in dergelijke prestigeprojecten gebeurt. Dit heeft niets met bewaren van erfgoed te maken voor alle duidelijkheid...)

Omwille van dergelijke kwakkels en eeuwige nutteloze projecten, heb ik als project www.bunkergordel.be al begin 2026 eens duidelijk gesteld waar ik wel en waar ik niet meer wens aan mee te werken of geassocieerd te worden. U kan dit terugvinden als de paragrafen 3, 4 en 5 van onderstaande pagina.

>> www.bunkergordel.be/0-1-Copyright op de website.htm

Dit verhaal in de regio Nazareth startte al op met mailverkeer hierover in juni 2020. Er werd toen van de kant van www.bunkergordel.be op een vraag van de provincie Oost-Vlaanderen een lijstje bezorgd met welke bunkers in die regio misschien geschikt konden zijn om in dit project te gebruiken. Zelf had ik daar weinig problemen mee als men ten minste de bunkertjes gaat gebruiken die hiervoor geschikt zijn en deze ook nog als erfgoedobject bunker laat zijn. Bij dit laatste wringt dus door de band al het schoentje en daar is het dus in deze bij dit project in opstart nu al meer dan scheef gelopen.

Bij elk van deze aanvragen werd al expliciet gemeld zeker de bunkertjes B8 en B9 bij dit project te ontzien omdat dit ZEER INTACTE bunkertjes zijn op de linie. Ik bedoel hiermee, het zijn bunkertjes die intern zeer gebrekkig zijn ontmanteld tijdens de Duitse bezetting. Daarnaast staan beiden ook nog altijd aan de toegang dichtgemetst zoals door de Duitse bezetter gevraagd te doen in 1944. Beide bunkertjes staan enkel geopend aan hun schietgat (zijn nooit dichtgemetst geweest allicht wegens hun verlaten ligging midden de velden tegen de spoorlijn). Dit maakt dat deze beide bunkertjes vlot fotografeerbaar zijn aan de binnenzijde voor wie dit wil fotograferen maar niet gevandaliseerd kunnen worden net omdat ze nog afgesloten zijn. Bijkomend zijn die bunkertjes op die manier ook nog altijd bezoekbaar voor vleermuizen. Alleen kan je ze natuurlijk niet jaarlijks tellen maar is dit dan waarover het gaat? Bijkomend betreffen het dan ook nog eens 2 bunkertjes die totaal niet geschikt zijn voor vleermuizen omwille van hun ligging vlak naast de spoorlijn. Het voortdurend passeren van treinen, daver en trilling maken dat daar nooit een vleermuis specifiek zal komen in huizen voor zijn winterslaap voor alle duidelijkheid.

Als je dan plots wordt gecontacteerd om het al gestartte project, weet je dus al hoe laat het is. Men heeft dus 100% genegeerd wat specifiek werd gevraagd NIET te doen en daarnaast valt het aantal kamelen gekoppeld aan dit nog in opbouw zijnde project ondertussen amper nog te tellen.

Hier alvast een bloemlezing van de nu al vaststelbare kemels...

Bunkertje B9 - specifiek gevraagd dit buiten het nieuwe vleermuizenproject te houden.

De bunkertjes B9 (rechts langs het fietspad) en B8 een heel eind verderop aan de overzijde van het fietspad, amper bereikbaar, midden in een veld tegen de spoorlijn. Om deze vlot te bereiken, moet je dwars over een grote kouter (als er geen gewassen opstaan) of u bezondigen aan spoorlopen als deze gewassen er wel degelijk staan...

Dit is dan wat je heden te zien krijgt als het schietgat van het bunkertje B9?

Dit is dan wat ik bestempel als klungelig afsluiten van schietgaten zonder enig respect voor het bijhorend achterliggend erfgoed. Zelfs openingen die totaal niets met het schietgat te maken hebben zijn letterlijk volgekletst met mortel die dan blijkbaar ook nog eens gans de voorzijde is afgelopen.

De kleine gaatjes links- en rechtsonder zijn gaatjes waar ooit houten blokjes inzaten om het nepraam dat voor het schietgat stond, aan te bevestigen. Dit zijn geen openingen tot intern in de bunker. Waarom ook deze zo toegekletst met mortel?

Hiernaast zie je hoe ik ooit zelf een schietgat opnieuw heb afgesloten. Als je dit dan dichtmaakt heel wat verder achteruit in het schietgat, bewaar je ten minste van de buitenzijde het zicht van een schietgat.

Ondanks dus de vraag specifiek deze 2 bunkers niet te openen (lees hogerop waarom), toch maar begonnen met deze B9 te openen. Waarom vragen jullie eigenlijk eerst advies?

Op deze foto van de binnenzijde van deze bunker uit 2008 zie je duidelijk de zeer intacte staat waarin dit bunkertje nog verkeerd(e). De gepantserde deur alsook de tablet rechts hiervan zijn nog intact aanwezig net als al het courant aanwezig ijzerwerk intern. In het sas zie te trouwens ook nog randzaken liggen zoals een origineel grenspaaltje van de bunker (achteraan in het sas).

Hopelijk zijn dus bij het ruimen deze zaken bewaard? Hopelijk ligt het bijhorende steenpuin nog in de bunker en is ten minste wat mogelijks nog op de bodem van de bunker ligt nog na te kijken op soms kleine nog aanwezige authentieke zaken die door een niet kenners nooit herkend zullen worden als waardevol en bij de bunker horende? Ook dit werd in de richting van de provincie gevraagd te doen als ze minder toegankelijke gevalletjes openden of verder openden om te vermijden waardevolle zaken te missen en niet te herkennen als waardevol. Helaas was allicht de kennis in huis en is ook dit alvast hier niet gedaan... Of deze zaken nu nog te recupereren vallen is zelfs volledig onduidelijk. Via het schietgat kan je alvast niets meer zien gezien dit zeer lomp dichtgemetst is...

In het gigantische grote uitgemetste toegangssas, totaal niet klopend met het origineel concept en waarom als dit enkel handelt over open maken voor vleermuizen zo grotesk uitgewerkt, werd nevenstaand oog in het water teruggevonden.

Dit is zo goed als zeker een "origineel" oog van het poortje dat nog aanwezig zal geweest zijn achter of in het uitgekapte metselwerk van de toegang. Allicht vond men dit niet origineel genoeg en werd dit maar gewoon afgeslepen omdat het, het vlot verder verwijderen van dit steenpuin bemoeilijkte???

Bunkertje A10

Dit betreft een bunkertje dat origineel al vrij sterk intern was ontmanteld en die op zich geen probleem vormde om het om te bouwen tot een vleermuizenverblijf. Alleen, waarom opnieuw op deze afzichtelijke wijze?

Ook dit bunkertje staat met zijn schietgat gericht op de openbare weg. Dit is dus heden opnieuw enkel nog zichtbaar op deze afgrijselijke manier van dichtmaken. Dit is dus hoe men volgens de Provincie en hun bijhorend erfgoedbeheer Militair erfgoed in ere houdt... Kon dit echt niet dichtgemaakt worden veel meer achteruit in het schietgat zoals op bovenstaande foto...

Linksboven zie je hoe de bunker vroeger al zeer beperkt geopend was. Rechtsboven wat ze er nu van gemaakt hebben. Als dit enkel aanpassingen zijn om die bunker telbaar te maken voor de vleermuizen? Waarom moet die dan toegankelijk zijn voor een olifant? Hiernaast een foto hoe door hetzelfde Natuurpunt in 2008 een bunker werd betreden te Bottelare via het Schietgat.

Bunker A9

Deze bunker op Nazareth staat dus midden in een veld nabij de huidige E17.
Ook deze bunker werd dus op een totaal respectloze wijze aan de schietgaten afgesloten...

De foto links toont de toegang van deze bunker voor zijn renovatie. Hij staat trouwens in een veld dat jaarlijks wel meermaals te maken krijgt met zware wateroverlast. De bunker staat hierdoor ook intern wel geregeld serieus onder water. Ik bedoel hiermee niet enkele centimeters maar door de band een centimeter of 10 te hoog voor uw laarzen. Kan iemand mij melden waarom dit uitgemetste zwembad voor die bunker nodig is? Was het te eenvoudig een half deurtje te maken en deze te betreden door een deurtje met de helft van de hoogte van een volle deur? Was dit te goedkoop voor dit project?

Bijkomend dan nog deze opmerking. Deze bunker stond zoals gemeld "altijd" onder water omdat hij aan zijn toegang over een hoogte van een kleine meter nog toegemetst was. Door nu deze muur te verwijderen, staat de bunker zo goed als poederdroog. Dat is nu net wat je voor vleermuizen liefst niet hebt? Volgen wie nog volgen kan. Men heeft hem gewoon van een uitdroogbak aan zijn toegang voorzien.

Dit betreft ook nog eens een van de 35 bunkers die op de linie ooit voorzien waren van een observatiekoepel. De koepel is bij deze bunker nog voor bepaalde onderdelen uniek op de linie. Zo is het de enige die nog originele klimijzers bevat. Daarnaast zie op de foto linksboven ook nog originele aanhechtpunten van de valluiken onderaan de koepel. Deze vind je nergens voor de rest van de linie nog terug. Rechts zie je hoe deze dan lomp van de binnenzijde volgespoten zijn met isolatieschuim waardoor ook dit uniek onderdeel voor goed uit het zicht is verdwenen... Dit is dus uniek op de linie en nu voor goed aan het zicht ontrokken om allicht nooit meer opnieuw zichtbaar te komen.

Huidig besluit:

Bij mijn prospectie op 22/03/2025 was nog niets van werken uitgevoerd aan de bunker A7 of B8 die ook deel uitmaken van het project.

Daarom bij deze dus nogmaals de vraag. Blijf AUB zoals al zo dikwijls gevraagd maar nu al niet meer gerespecteerd bij bunker B9, met jullie fikken van die bunker B8. Het kalf is allicht al opnieuw verzopen voor bunker B9 maar verknal het nu ook niet nog eens bij die bunker B8, ook al werd deze door de provincie gekocht. Hij staat nu nog afgesloten, LAAT DIT ZO AUB!!!

Sluit de bunker A7 dan misschien eens aan zijn schietgaten af op een minder afstotelijke wijze zodat je nog een bunker ziet in het eindresultaat.

Luister misschien eens naar de "experten" VOOR we beginnen te prutsen, dan zouden deze donderpreken achteraf als het kalf opnieuw allicht verzopen is, niet nodig zijn.